Bu içerik Eylül Çeviri tercüme uzmanları tarafından hazırlanmıştır — 2026 güncel.
Ardıl tercüman, uluslararası proje saha ziyaretinde teknik ekipler, yatırımcı, müşavir, yüklenici ve yerel personel arasındaki sözlü iletişimi aktarır. Görev yalnız toplantı odasında değil; şantiye, fabrika, enerji tesisi, altyapı sahası veya üretim alanında hareketli biçimde devam edebilir.
Saha ziyaretinde dil hizmeti ile iş güvenliği birbirinden ayrı düşünülemez. ILO, çalışanların ve sahadaki personelin güvenli çalışmak için gerekli bilgi ve talimatları anlayabilmesini ve dil ihtiyaçlarının dikkate alınmasını vurgular. Bu nedenle tercümanın da saha giriş kuralları, kişisel koruyucu ekipman, yasak bölgeler ve acil durum talimatları hakkında önceden briefing alması gerekir.
Bu rehberde şunları öğreneceksiniz: ardıl tercüman saha ziyaretine nasıl hazırlanır, teknik dokümanlar ne zaman paylaşılır, İSG briefing’i nasıl çevrilir, ölçü ve ilerleme bilgileri nasıl aktarılır, yüklenici toplantılarında tercümanın sınırı nedir, fotoğraf ve gizlilik kuralları nasıl yönetilir ve günlük saha programı nasıl planlanmalıdır.
Ardıl Tercüman Saha Ziyaretinden Önce Hangi Bilgileri Almalıdır?
Ardıl tercüman saha ziyaretinden önce projenin türünü, ziyaret amacını ve katılımcı rollerini bilmelidir. Yatırımcı denetimi, teknik kabul, ilerleme kontrolü veya bakım ziyareti farklı terminoloji ve beklentiye sahiptir.
Proje adı, ana yüklenici, müşavir, saha bölümleri ve ziyaret edilecek üniteler kısa briefing dosyasına eklenebilir. Tercümanın bütün proje arşivine erişmesi gerekmez.
Ziyaret programında saat, buluşma noktası, PPE gerekliliği, yemek-mola ve saha geçişleri yer almalıdır. Büyük projelerde bir tesisten diğerine ulaşım ciddi zaman alabilir.
Eylül Çeviri olarak ardıl çeviri görevlendirmelerinde saha programı ile teknik konu listesini birlikte talep ediyoruz.
Son dakika rota değişiklikleri tercüman ve saha koordinatörüne aynı anda iletilmelidir.
Ziyarette fotoğraf çekimi, araç kullanımı, yasak alan veya güvenlik refakati gibi özel kurallar varsa tercümana önceden bildirilmelidir. Tercüman ziyaretçilerin yanında hareket edeceği için hangi bölgeye girebileceğini ve hangi kişiden talimat alacağını bilmelidir.
Ziyaretçiler için özel giriş belgesi gerekiyorsa tercümanın kaydı da önceden yapılmalıdır.
Hava koşulları ve saha çalışma saatleri de programa eklenebilir.
Gerekirse ziyaretçi kaydı da önceden tamamlanmalıdır.
Ardıl Tercüman İçin Hangi Teknik Dokümanlar Paylaşılmalıdır?
Ardıl tercüman için saha planı, proje özeti, ekipman listesi, terminoloji tablosu ve ziyaret sırasında konuşulacak teknik raporların ilgili bölümleri yararlı olabilir. Doküman kapsamı görev ihtiyacına göre sınırlandırılmalıdır.
İlerleme toplantısında yüzde tamamlanma, kilometre, metre, ton, kapasite veya tarih gibi sayısal veriler geçecekse tercümanın tabloyu görmesi hata riskini azaltır.
Teknik çizim üzerinde blok, hat veya ekipman numarası gösterilecekse tercümanın aynı çizime erişmesi gerekir. “Buradaki vana”, “şu hat” gibi ifadeler görsel bağlam olmadan anlaşılmayabilir.
teknik tercüme kapsamında daha önce hazırlanan proje dokümanları sözlü saha görevi için terminoloji kaynağı olabilir.
Eylül Çeviri olarak belge sürümlerinin açık biçimde işaretlenmesini ve eski çizimlerin hazırlık klasöründen çıkarılmasını öneriyoruz.
Proje dokümanında kullanılan kısaltmaların açılımı da ayrı liste halinde verilebilir. Özellikle uluslararası mühendislik projelerinde aynı kısaltma şirket veya disipline göre farklı anlam taşıyabilir. Tercüman çizim ve raporları teknik karar vermek için değil, konuşulan yeri ve sistemi doğru anlamak için kullanır.
Saha ziyaretinde kullanılacak dokümanlar taşınabilir ve hızlı erişilebilir biçimde hazırlanmalıdır.
Ardıl Tercüman İş Güvenliği Briefing’ini Nasıl Aktarmalıdır?
Ardıl tercüman saha girişindeki iş güvenliği briefing’ini eksiksiz aktarmalıdır. Baret, gözlük, çelik burunlu ayakkabı, reflektif yelek, emniyet kemeri veya kulak koruyucu gibi PPE gereklilikleri yanlış anlaşılmamalıdır.
Tablo: Saha ziyaretinde tercümanın takip ettiği temel alanlar
| Alan | Örnek İçerik | Tercüman İçin Amaç |
|---|---|---|
| İSG | PPE, yasak bölge, acil çıkış | Güvenli iletişim |
| Teknik | Ekipman, hat, kapasite | Terminoloji doğruluğu |
| İlerleme | Yüzde, tarih, miktar | Sayısal bilgiyi doğru aktarmak |
| Kalite | Test, uygunsuzluk, kabul | Durumu değiştirmeden aktarmak |
| Program | Rota, toplantı, ulaşım | Ziyaret akışını korumak |
ILO, iş sağlığı ve güvenliği bilgisinin çalışanların anlayacağı biçimde iletilmesini ve dil ihtiyacının dikkate alınmasını özellikle vurgular: ILO Occupational Safety and Health Guidance.
Tercüman güvenlik talimatını yorumlamamalı veya kısaltmamalıdır.
Acil durumda siren, toplanma alanı veya tahliye rotası hakkında bilgi veriliyorsa tercüman bu bölümü özellikle dikkatle aktarmalıdır. Ziyaret sırasında kurallar değişirse yeni talimat anında çevrilmelidir. Tercüman ziyaretçilerin kuralı uygulayıp uygulamadığını denetleyen kişi değildir; ancak iletişimi eksiksiz sağlar.
Tercüman anlamadığı güvenlik terimini mutlaka tekrar sorarak netleştirmelidir.
Ardıl Tercüman Ölçü, Miktar ve İlerleme Bilgilerini Nasıl Aktarmalıdır?
Ardıl tercüman saha ziyaretinde sayı ve ölçü bilgilerini dikkatle takip etmelidir. Yüzde ilerleme, teslim tarihi, metre, ton, megawatt, kapasite veya tolerans gibi değerler teknik kararları etkileyebilir.
Konuşmacı hızlı sayı söylüyorsa tercüman tekrar isteyebilir. “On beş” ile “elli”, “1.5” ile “15” gibi hatalar sahada ciddi yanlış anlaşılma yaratır.
Birim dönüşümü gerekiyorsa onaylı tablo kullanılmalıdır. Tercüman canlı görüşmede kendi başına metrik-imperial hesap yapmak zorunda bırakılmamalıdır.
İlerleme yüzdesi farklı iş kalemleri için ayrıysa toplam proje oranıyla karıştırılmamalıdır. Tercüman konuşmacının hangi kapsamdan söz ettiğini takip etmelidir.
Eylül Çeviri olarak sayı yoğun saha toplantılarında tercümana güncel ilerleme raporu veya tablo verilmesini özellikle yararlı buluyoruz.
Saha ekibi aynı değeri farklı raporlama dönemleri için kullanıyorsa hangi tarihin konuşulduğu da net olmalıdır. Örneğin aylık ilerleme ile toplam kümülatif ilerleme birbirine karıştırılmamalıdır. Tercüman sayı kadar ölçümün bağlamını da korumalıdır.
Raporlama dönemi ve ölçüm birimi her yeni sayı grubunda açık tutulmalıdır.
Sayısal veriler mümkün olduğunda yazılı teyitle desteklenmelidir.
Tarih bilgisi de aynı anda teyit edilebilir.
Ardıl Tercüman Yüklenici ve Müşavir Görüşmelerinde Nasıl Çalışır?
Ardıl tercüman yüklenici, müşavir ve işveren arasındaki görüşmede tarafsız kalmalıdır. Gecikme, uygunsuzluk, ek iş veya maliyet gibi tartışmalı konular ortaya çıktığında tercüman bir tarafı savunmamalıdır.
Taraflardan biri sert veya eleştirel konuşsa bile tercüman mesajı gereksiz biçimde yumuşatmamalı, ancak kaynakta olmayan saldırgan ifade de eklememelidir.
Sözleşme maddesi veya hukuki sorumluluk tartışılıyorsa tercüman hukuk danışmanı gibi yorum yapmamalıdır. Soruyu ilgili uzmana aktarır.
ticari kurumsal tercüme deneyimi, saha toplantılarındaki ticari ve sözleşmesel ifadeleri anlamada yararlı olabilir.
Saha tercümanına hangi kişinin teknik, hangi kişinin ticari karar yetkisine sahip olduğu briefing sırasında açıklanmalıdır.
Toplantıda uygunsuzluk raporu veya gecikme talebi görüşülüyorsa belge numarası ve tarih yazılı gösterilebilir. Tercüman eleştirel ifadeyi kişiselleştirmeden, kaynaktaki profesyonel tonu koruyarak aktarır. Tarafların anlaşmazlığını çözmeye çalışmak tercümanın görevi değildir.
Toplantı tutanağı hazırlanıyorsa tercüman sözlü görüşmeyi aktarır; tutanağın hukuki içeriğini onaylayan kişi değildir.
Birden fazla taraf aynı anda konuşuyorsa tercüman sırayla ilerlenmesini isteyebilir.
Tercüman taraflar arasındaki teknik tartışmada arabulucu rolüne girmemelidir. Bir uzlaşma önerisi ancak yetkili temsilcilerden gelmelidir.
Ardıl Tercüman Fotoğraf, Kayıt ve Gizlilik Kurallarına Nasıl Uymalıdır?
Ardıl tercüman proje sahasında fotoğraf, video, telefon ve doküman kullanım kurallarına uymalıdır. Bazı tesislerde kişisel cihaz kullanımı veya belirli alanların görüntülenmesi yasak olabilir.
Tercüman hazırlık amacıyla kendi telefonuyla pano, çizim veya makine fotoğrafı çekmemelidir; önce saha sahibinden açık izin alınmalıdır.
Proje çizimleri, ilerleme raporları ve ticari bilgiler gizli olabilir. Görev için gerekli olmayan dosyalar kişisel cihazda tutulmamalıdır.
Saha notları da teknik ve ticari bilgi içerebilir. Görev sonunda notların saklanması veya imhası kurum prosedürüne göre yapılmalıdır.
Uzaktan bir uzmana fotoğraf veya video gönderilecekse hangi platformun ve dosya kapsamının onaylı olduğu proje ekibinden öğrenilmelidir.
Gizli projelerde ziyaretçi yaka kartı, telefon kamerası etiketi veya cihaz teslimi gibi ek güvenlik uygulamaları bulunabilir. Tercüman da ziyaretçi statüsüne göre bu kurallara uymalıdır. Görev sonunda kendisine verilen basılı çizimlerin iade edilmesi isteniyorsa dokümanlar sahada bırakılmalıdır.
Özellikle askeri, enerji veya kritik altyapı projelerinde saha sahibinin güvenlik talimatı önceliklidir.
Ziyaretçi kuralları tercümana da aynı biçimde uygulanır.
İzin kapsamı ziyaret boyunca değişebilir.
Ardıl Tercüman İçin Günlük Saha Programı Nasıl Hazırlanmalıdır?
Ardıl tercüman için saha programı yalnız toplantı saatlerinden oluşmamalıdır. Güvenlik girişi, servis aracı, tesisler arası ulaşım, öğle molası ve olası gecikme süreleri programa eklenmelidir.
- Ziyaret amacını yazın. Denetim, kabul veya teknik toplantıyı belirtin.
- Katılımcıları tanımlayın. İşveren, yüklenici ve müşavir rollerini gösterin.
- Teknik dosyayı hazırlayın. Güncel çizim ve raporları seçin.
- İSG briefing’i planlayın. PPE ve saha kurallarını önceden bildirin.
- Rota ve ulaşımı ekleyin. Saha geçişlerine süre bırakın.
- Gün sonu toplantısını belirleyin. Açık konuları ve ertesi günü teyit edin.
Bu plan, tercümanın hem dil hem saha koşullarına hazırlıklı olmasını sağlar.
Programda her saha durağı için teknik sorumlu ve iletişim kişisi de yazılabilir. Ziyaret geciktiğinde tercüman yeni buluşma noktasını doğrudan doğru kişiden öğrenebilir. Gün sonunda açık kalan teknik sorular ve ertesi günün rota değişiklikleri kısa toplantıyla teyit edilebilir.
Tercümanın dinlenme ve yemek süresi de saha programında açıkça gösterilmelidir.
Gecikme durumunda yedek buluşma noktası belirlenebilir.
Saha kapanış saati de dikkate alınmalıdır.
Program değişiklikleri tek merkezden iletilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Proje saha ziyaretinde ardıl tercüman teknik uzman olmak zorunda mı?
Hayır, ancak proje alanına ilişkin terminoloji ve saha deneyimi önemli avantaj sağlar. İnşaat, enerji veya endüstriyel projeler farklı kavramlar kullanır.
Tercümana önceden teknik briefing verilmelidir.
Hayır, ancak proje alanındaki terminolojiye hazırlıklı olması gerekir. İnşaat, enerji veya endüstriyel tesis gibi farklı sahalarda deneyim, konuşulan teknik konuları daha hızlı anlamasına yardımcı olur.
Saha tercümanı kişisel koruyucu ekipman kullanmalı mı?
Evet, saha kuralları hangi PPE’yi gerektiriyorsa tercüman da aynı güvenlik prosedürüne uymalıdır. Dil hizmeti sunması onu saha güvenliği kurallarından muaf tutmaz.
Ekipman önceden planlanmalıdır.
Evet, saha ziyaretçileri için belirlenen baret, yelek, gözlük veya diğer PPE kuralları tercüman için de geçerlidir. Tercüman dil hizmeti verdiği için güvenlik kurallarından muaf değildir.
Evet, saha kuralları tercüman için de eksiksiz uygulanmalıdır.
Tercüman teknik çizimleri önceden görebilir mi?
Evet, görev için gerekli çizim ve planların ilgili bölümleri kontrollü biçimde paylaşılabilir. Tercüman özellikle ekipman numaraları ve saha bölümlerini daha rahat takip eder.
Gizlilik kuralı korunmalıdır.
Evet, görev için gerekli çizim ve raporların ilgili bölümleri kontrollü biçimde paylaşılabilir. Bu hazırlık ekipman, saha bölümü ve proje kodlarını doğru takip etmesini sağlar.
Saha tercümanı yüklenici adına cevap verebilir mi?
Hayır, tercüman tarafların beyanını aktarır. Teknik, ticari veya hukuki karar vermez ve yüklenici ya da işveren adına taahhütte bulunmamalıdır.
Sorular yetkili kişiye yönlendirilmelidir.
Hayır, tercüman yalnız yüklenicinin veya diğer tarafların beyanlarını aktarır. Teknik karar, ticari taahhüt veya sözleşmesel kabul verme yetkisi bulunmaz.
Hayır, yalnız yetkili kişinin söylediğini aktarabilir.
Hayır, karar ve taahhüt yetkili temsilciye aittir.
Saha ziyareti uzarsa tercüman programı nasıl yönetilir?
Evet, gecikme ihtimali günlük programa baştan eklenmelidir. Sonraki toplantı veya ulaşım planı etkileniyorsa koordinatör yeni saatleri bütün ekibe bildirmelidir.
Uzun görevlerde mola planı da korunmalıdır.
Evet, saha ziyaretlerinde gecikme ihtimali normal programın içine tampon süre olarak eklenmelidir. Uzama diğer görevleri etkiliyorsa koordinatör yeni saatleri ve ulaşım planını yeniden düzenlemelidir.
Evet, sonraki görevler ve ulaşım planı yeniden düzenlenmelidir.
